Bilgi Evleri Tanıtım Filmi

 

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

altDikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu dikkat sorunları aşırı hareketlilik ve isteklerini erteleyememe, düşünmeden hareket etme ile kendini gösteren psikiyatrik bir bozukluktur. Bir kişide DEHB var denebilmesi için belirtilerin 7 yaşından önce başlaması, belirtilerin en az 6 ay sürmesi gerekmektedir. Ayrıca sorunun en az iki ortamda devam etmesi gerekir. 

Evrensel bir bozukluktur. Erkeklerde kızlarda 4-8 kat daha yüksek oranda Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olma olasılığı vardır. Yaşam boyu sürer. Söz konusu tepkiler belirli ortamlar ile sınırlı ise dikkat eksikliği demek yerine mekânla ilgili durumlar incelenmelidir.

Peki, DEHB dediğimiz haslığın belirtileri ortaya çıkışı ve türleri nedir diye bakacak olursak; DEHB kendini dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik olarak göstermektedir.

Dikkat eksiliği dediğimiz zaman kişi aynı anda birden fazla uyaranla meşgul olması halidir. Söz konusu çocuk ders esnasında ya da ödevlerini yaparken farklı sesleri aynı anda işitebilir ve bunlara dağınık tepkiler verebilir. Çocuk yoğun zihinsel faaliyet gerektiren işlerde verimliliğini kaybederken daha az zihinsel faaliyet gerektiren işlerde çok daha başarılı hareket eder. Temel olan algıların karışması ve zihinsel faaliyet başarısızlık, dağınıklık, eşyalarını sürekli unutma, kaybetme olarak sıralanabilir.

Hiperaktivite ise kişinin kendi yaşına ve gelişim düzeyine uygun olmayan aşırı hareketliliğidir. Örneğin; uzun süre yerinde oturamaz, sürekli hareket halindedir, çok konuşur, otururken eli ayağı kıpırdar. Burada önemli olan çocuğun kıpır kıpır yerinde duramaması, sessizlik gerektiren oyunlarda zorlanması, sırasını beklemekte zorlanması şeklinde belirtilerin görülmesidir.

Dürtüsellikte ise kişinin kendisini kontrol etmekte sorun yaşaması ile kendini gösterir. Acelecidirler, soru bitmeden cevabı vermek isterler, içlerinden geldiği gibi davranırlar ve isteklerini erteleyemezler. Kolayca sinirlenir, inatlaşır, sürekli karşı gelir, öfkeli ve hırçın olur böylece sosyal ortamlarda çok fazla sorunla karşılaşır.

Tedavi için ilaç kullanıldığında hareketlilik azalır, dikkat süresi artar ve dürtüler kontrol edilebilir. Ancak ilaç doğru davranışı sağlayamamakta, motivasyonu arttıramamakta, kişiye duyguları ile başa çıkmayı öğretememektedir. İlaç ile birlikte psiko eğitimsel müdahalelere ve davranışsal tedaviye ihtiyaç vardır. Anne babanın eğitimi, öğretmen eğitimi, çocuğun bireysel terapisi birlikte yapıldığında etkili sonuçlar alınmaktadır.

Genellikle Psikiyatrisi, psikolog veya psikolojik danışmanların birlikte çalışması gerekir. Unutulamaması gerekir ki tüm bu tanıların, kesin teşhisi uzmanlar tarafından yapılan testler ile anlaşılabilir ve çocukların çocukluk belirtilerini de patoloji saymamak gerekir.